Lato 2023 roku przyniosło w Polsce niebezpiecznie wiele nocy tropikalnych, co wpływa na jakość snu i regenerację organizmu.
Choć upały na chwilę ustąpiły, a pogoda wskazuje na nadchodzącą jesień, nie oznacza to, że wysokie temperatury zniknęły na zawsze. Zgodnie z prognozami, w sierpniu możemy ponownie doświadczyć temperatur oscylujących wokół 30 stopni Celsjusza. Zwykle ostrzegamy przed konsekwencjami ekspozycji na słońce w ciągu dnia, ale coraz więcej badań udowadnia, że letnie noce mogą być równie szkodliwe dla naszego zdrowia. Naukowcy alarmują, że ciągły wzrost temperatur może prowadzić do globalnego deficytu snu.
Nocne upały zakłócają regenerację organizmu – śpimy mniej i czujemy się gorzej
Na początku lipca bieżącego roku w Rozdzielu, w województwie małopolskim, odnotowano najwyższą nocną temperaturę w historii pomiarów – 28,4 stopnia Celsjusza. Jeśli nocna temperatura nie spadnie poniżej 20 stopni, mamy do czynienia z tzw. nocą tropikalną. Takie zjawisko miało miejsce latem z niepokojącą regularnością, co w połączeniu z upałami w ciągu dnia oraz brakiem możliwości ochłodzenia sypialni przed snem, stawia organizm w trudnej sytuacji.
Optymalna temperatura nocna dla osoby dorosłej powinna wynosić od 16 do 19 stopni Celsjusza; chłód sprzyja regeneracji oraz wspiera naturalny rytm biologiczny organizmu. Istotna jest szczególnie regeneracja układu sercowo-naczyniowego, nerwowego oraz proces utrwalania wspomnień, który zachodzi w różnych fazach snu. Kiedy jednak nocna temperatura bardziej przypomina tę podczas plażowania niż komfortowego snu, serce zmuszane jest do intensywniejszej pracy, pompując więcej krwi do skóry w celu utraty ciepła, co może prowadzić do odwodnienia. Ponadto, problemy z zasypianiem stają się groźne, ponieważ następnego dnia mogą wywołać zmniejszoną koncentrację, zmęczenie oraz zaburzenia w regulacji procesów fizjologicznych.
Jeśli wysokie temperatury nocne się utrzymują, organizm może mieć trudności z regeneracją układu sercowo-naczyniowego, metabolicznego i immunologicznego. Czasopismo Nature informuje, że w 28 miastach Azji Wschodniej nocne fale upałów wiązały się ze wzrostem liczby zgonów o 3 procent oraz wzrostem liczby nagłych przyjęć do szpitala.
Utrata niemal 56 godzin snu rocznie
Z badania przeprowadzonego przez YouGov dla Greenpeace UK wynika, że na przełomie czerwca i lipca 2023 roku dwie trzecie ankietowanych zgłaszało problemy ze snem. Wskutek upałów respondenci tracili średnio ponad 3 godziny snu każdej nocy. Analiza organizacji Climate Central wskazuje, że w latach 2020–2025 przeciętna osoba traci niemal 56 godzin snu rocznie z powodu nocnych wysokich temperatur.
Do opracowania raportu wykorzystano model oparty na wcześniejszych badaniach dotyczących związku między nocną temperaturą a snem, łącząc go z danymi temperaturowymi oraz analizą wpływu zmian klimatycznych. Choć badanie nie dotyczyło bezpośrednio mieszkańców, ważne jest, by zwrócić uwagę na potencjalne konsekwencje globalnego ocieplenia. Utrata 56 godzin snu rocznie może wydawać się niewielka, ale w dłuższej perspektywie globalny deficyt snu może narastać, co wpłynie zarówno na regenerację organizmów, jak i obciążenie systemu ochrony zdrowia.
Specjaliści wskazują, że polityka mieszkaniowa powinna uwzględniać sypialnie jako kluczowe przestrzenie dla zdrowia. Podkreśla się znaczenie dostępu do energooszczędnych systemów chłodzenia, kontroli wentylacji oraz zapewnienia dobrej izolacji. Na razie możemy jednak polegać głównie na domowych sposobach, gdyż klimatyzacja w polskich mieszkaniach wciąż jest rzadkością.