Lot w kosmos może wpłynąć na proces rozkładu pokarmu przez bakterie w naszych jelitach, co z kolei prowadzi do zaparć. Ostatnie badania krwi dają nowe wskazówki na temat potencjalnych przyczyn tego zjawiska oraz sugerują, co astronauty powinni zrobić przed misjami.
Zaparcia to niewątpliwie nieprzyjemna dolegliwość. Wyobraźcie sobie, jak to wygląda w warunkach kosmicznych. Problem ten jest znany od dłuższego czasu, ale do tej pory brakowało nam wiedzy na temat jego przyczyn. Naukowcy z Uniwersytetu Kopenhaskiego, współpracujący z NASA, postanowili to zbadać i analizowali próbki krwi astronautów, którzy spędzili wiele miesięcy na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Co odkryli? Silne dowody na zwiększoną fermentację białek przez pożyteczne bakterie jelitowe.
Co dzieje się w jelitach w kosmosie?
Badacze postanowili wszechstronnie zbadać metabolity, które zawierają wiele informacji o diecie, metabolizmie i aktywności bakterii jelitowych. Zamiast analizować tylko wybrane substancje, badacze zbadali szerszy zakres związków, identyfikując te, których poziom zmieniał się podczas lotu. Dzięki temu zauważono zwiększoną fermentację białek oraz drobne zmiany związane z dietą, takimi jak spożycie ryb i kofeiny.
Odkrycie to jest wynikiem trzech badań przeprowadzonych na ISS, które obejmowały 52 astronautów uczestniczących w różnych misjach przez lata. To odkrycie ma swoje plusy i minusy, ponieważ metabolizm jest kwestią indywidualną. Jednakże badacze zauważyli powtarzający się schemat, który pojawiał się już w pierwszych tygodniach pobytu w kosmosie.
Pokarm w jelitach przebywa zbyt długo
Bakterie jelitowe wykorzystują różnorodne składniki pokarmowe, w tym błonnik, który nie jest trawiony przez nasze enzymy. Gdy zapasy błonnika się wyczerpią, mikroorganizmy mogą zacząć przetwarzać białka. To zjawisko występuje również na Ziemi, nie jest to wyłącznie problem związany z misjami kosmicznymi. Ciekawe jest jednak to, że proces ten zaczynał się wraz z początkiem misji i słabł po powrocie na Ziemię.
W kosmosie treść pokarmowa przemieszcza się przez jelita wolniej. To wydłuża czas, w którym bakterie mogą rozkładać błonnik oraz fermentować białka, co zmniejsza prawdopodobieństwo wystąpienia zaparć. Co więcej, wydłużony proces pasażu może sprzyjać fermentacji białek, nawet jeśli człowiek nie odczuwa wyraźnych dolegliwości.
Co jelita mają wspólnego z mózgiem?
Badania wykazały, że metabolity mogą przenikać do naszych organów. Pojedyncze metabolity były wcześniej powiązane z takimi problemami jak uszkodzenie nerek oraz zmiany w nastroju i koncentracji, co stanowi poważny problem zdrowotny.
Ich wpływ może być istotny w kontekście osi jelito-mózg, szeroko zbadanej komunikacji między układem pokarmowym a mózgiem. Wcześniejsze badania łączyły te produkty z lękiem i trudnościami w koncentracji. Wzmacnia się także przekonanie, że metabolity mogą wpływać szkodliwie na nerki oraz mózg.
Zanim polecimy dalej, musimy rozwiązać wiele problemów…
Autorzy badania sugerują zwiększenie podaży błonnika w diecie astronautów, stosowanie prebiotyków oraz poprawę perystaltyki jelit, m.in. poprzez metody farmakologiczne. Skrócenie czasu przejścia pokarmu przez jelita mogłoby ograniczyć nadmierną fermentację białek i poprawić zarówno objawy zaparć, jak i chronić narządy astronautów. Odkrycia te mają kluczowe znaczenie dla planowania dłuższych misji, zwłaszcza na Marsa. W tak odległych wyprawach konieczne jest uwzględnienie odpowiednich zapasów żywności oraz przygotowanie astronautów do produkcji pożywienia, które spełni rygorystyczne normy wspierające zdrowie jelit.
Czytaj również: Skąd astronauci wezmą domy na Marsie? Z drukarki 3D.
Warto również zauważyć, że te badania mogą przynieść korzyści także osobom chorym, leżącym, które zmagają się z zaparciami. Naukowcy przypuszczają, że spowolniona praca jelit u tych osób mogłaby prowadzić do zwiększonej fermentacji białek, co w rezultacie stwarza samonapędzający się problem. Tak więc, badania nad astronautami mogą również pomóc ludziom, którzy nigdy nie opuszczą Ziemi. To jedna z bardziej optymistycznych informacji na temat osiągnięć naukowych.